Co to jest ciężarek
Ciężarek to masa dodawana do zestawu po to, by dotarł tam, gdzie trzeba, i tam pozostał. Słowo «topi» jest tu nieścisłe: ciężarek zadaje tempo opadania, a nie sam fakt, że zestaw opadnie na dno.
Tempo ważniejsze od masy
Lekka przynęta z lekkim ciężarkiem opada wolno i długo idzie w toni — na tym buduje się łowienie ryby, która nie stoi przy dnie. Ciężki ciężarek przechodzi toń szybko i po drodze prawie nie pracuje.
Dlatego pytanie «jaki ciężarek założyć» brzmi w istocie inaczej: ile czasu przynęta ma być w wodzie w drodze w dół.
Przelotowy albo stały
To główny podział. W przelotowym żyłka biegnie przez ciężarek i ryba ciągnie żyłkę, a masa zostaje na dnie. W stałym masa jest umocowana i ryba od razu się o nią opiera.
Pierwsze daje miękkie branie bez oporu, drugie — samozacięcie. Oba montaże są sprawne, a wybór między nimi to wybór, czy ryba ma poczuć masę w pierwszej chwili.
Kształt jest o dnie, a nie o masie
Dwa elementy o tej samej masie zachowują się różnie: opływowy toczy się i przechodzi kamień, płaski trzyma na nurcie i zahacza. Występy i żebra trzymają jeszcze lepiej — i zahaczają jeszcze chętniej.
Materiał zadaje objętość
Przy tej samej masie gęstszy metal daje mniejszy element. Mniejszy element rzadziej zahacza i jest mniej widoczny, a na kamienistym dnie decyduje to bardziej niż gram masy. Omówienie materiałów osobno — w haśle o ołowiu.
Kiedy masa siedzi wprost na haczyku
Bywają elementy, w których ciężarek i haczyk stanowią całość: główka jigowa, haczyk dociążony. Formalnie to już nie ciężarek, lecz część przynęty, i omawiamy go gdzie indziej; mechanika masy jest tam jednak ta sama.
Gdzie stoi w zestawie
Masa może siedzieć na żyłce głównej, na osobnym odczepie z boku albo między główną a przyponem. Miejsce zmienia zachowanie nie mniej niż typ: ten sam ciężarek na odczepie i na głównej daje inne branie.
Czego tu nie piszemy
Ile gramów brać pod jaką głębokość i nurt. Zależy to naraz od zestawu, dna i siły prądu, a sprawdzonego źródła pod ogólną tabelę nie znaleźliśmy. Znak, który obywa się bez liczby: zestaw znosi — ciężej, przynęta spada jak kamień — lżej.