Linia boczna i przynęta

Linia boczna to rząd czułych komórek w kanale pod łuską wzdłuż boku i na głowie. Czyta ona nie dźwięk, tylko ruch wody względem ciała ryby.

Co dokładnie wyczuwa

Różnicę prędkości wody przy skórze. Przynęta, która idzie obok, ciągnie za sobą zaburzenie — i to właśnie ono pobudza komórki kanału. Część tych komórek siedzi w samym kanale, część otwarcie na skórze. Nieruchoma przynęta w ogóle nie daje tego sygnału, dlatego pauza wyłącza linię boczną tak samo, jak ciemność wyłącza oko.

Dystans

Narząd działa na krótkim dystansie: pracuje na odległości rzędu jednej-dwóch długości ciała samej ryby. Dalej za tę granicę zaburzenie od przynęty nie wyróżnia się już na tle ogólnego ruchu wody — prądu, fali i ruchu samej ryby. Dla metrowej szczupaka to metr-dwa, a nie dziesiątek metrów, i właśnie tym linia boczna różni się od słuchu.

Dlaczego to nie dźwięk

Ucho wewnętrzne łapie drgania ciśnienia i słyszy daleko. Linia boczna łapie sam prąd wody. To dwa różne narządy o różnych dystansach, a mylić je oznacza oczekiwać od przynęty nie tego, co ona robi. Oba naraz — w karcie o akustyce.

Tym samym narządem ryba utrzymuje pozycję

Linia boczna jest potrzebna nie tylko do polowania: dzięki niej ryba czyta prąd i utrzymuje się w nurcie, omija przeszkody w ciemności i trzyma szyk w ławicy. Przynęta trafia do narządu, który działa nieprzerwanie, a nie włącza się dopiero podczas polowania.

Kiedy decyduje

Nocą, w mętnej wodzie, w mule i pod lodem — wszędzie tam, gdzie wzrok jest wyłączony. Drapieżnik dochodzi do przynęty po śladzie, jaki zostawia ona w wodzie, i robi to z bliskiej odległości.

Co z tego wynika dla prowadzenia

Skoro narząd jest bliskiego zasięgu, przynętę trzeba poprowadzić obok ryby, a nie gdzieś w zbiorniku. W mętnej wodzie oznacza to gęstsze rzuty i wolniejsze tempo, a nie głośniejszą przynętę: głośność nie zwiększa zasięgu działania linii bocznej.

Rozmiar śladu zależy od ciała

Szeroki ripper pcha więcej wody niż wąski minnow, i ślad za nim jest szerszy. Dlatego w głuchej mętnej wodzie bierze się obszerną przynętę, a nie jaskrawą — tam działa właśnie ten kanał.

Czego tu nie piszemy

Nie podajemy dokładnych odległości w metrach dla konkretnych gatunków. Dane tego rodzaju uzyskano w basenie na kilku gatunkach, a przenoszenie ich na szczupaka w trzcinach byłoby zmyśleniem.